قهوه‌ی اسپرسو دقیقا چیست؟
با وجود محبوبیت قهوه‌ی اسپرسو در بین قهوه‌دوستان، هنوز چندین باور غلط رایج در مورد این اکسیر جادویی وجود دارد. اگرچه طبق یک تعریف قدیمی تولید قهوه اسپرسو با میزان دارک بودن رست آن ارتباط داشته است، اما باید بدانید که قهوه‌ی اسپرسو می‌تواند حاصل از هر نوع رستی از لایت تا تیره باشد. قهوه‌ی اسپرسو با دانه‌های قهوه خاصی تعریف نمی‌شود، بلکه این واژه اصطلاحی برای معرفی روش تهیه‌ی آن است.
به طور کلی تهیه‌ی قهوه‌ی اسپرسو به چند جزء کلیدی نیاز دارد که این موارد شامل زمان، دما و فشار می‌شود. برای تهیه‌ی اسپرسو، ابتدا قهوه به شکلی بسیار ریز آسیاب می‌شود و سپس در فیلتر مخصوص دستگاه قرار می‌گیرد. پس از این مرحله آب داغ با فشار 9 تا 10 بار و با دمای حدود 195 تا 205 درجه فارنهایت به مدت 20 تا 30 ثانیه به داخل آن نفوذ می‌کند و چیزی که معروف به قهوه‌ی اسپرسو است را می‌سازد.
قهوه‌ی اسپرسو اساساً حاصل از گذر از لایه‌های فیلتر آبشاری به منظور تهیه‌ی کنسانتره قهوه است که در بخش بالایی آن لایه‌ای کرمی تشکیل می‌شود. جالب است بدانید که تنها قهوه‌ی اسپرسویی که به درستی آماده شده باشد، لایه‌ای کرمی خواهد داشت. کیفیت کرم هم نشان دهنده‌ی مهارت باریستا و هم تازگی قهوه است. قهوه‌ی اسپرسو به شکل خالص خود یک نوشیدنی لذیذ برای علاقه‌مندان است که می‌توان آن را با نسبت‌های مختلف شیر برای لاته، کاپوچینو، کورتادو و ماکیاتو تهیه کرد.
۵ مرحله برای انتخاب یک دستگاه اسپرسوساز مناسب
همان‌طور که در مقدمه هم اشاره کردیم، تهیه‌ی یک شات اسپرسوی حرفه‌ای نیازمند دستگاهی مناسب است. بنابراین در این بخش طی چند گام موثر به شما نشان خواهیم داد که چه اسپرسوسازی را انتخاب کنید که بعد از انتخاب و خرید آن پشیمان نشوید.
۱. راحتی یا کیفیت؟ اسپرسوساز تمام‌اتوماتیک یا نیمه‌اتوماتیک
مشخصات اسپرسو ساز خانگی؛ ۵ فاکتور مهم برای خرید
هنگام خرید یک دستگاه اسپرسوساز خانگی، مهم‌ترین تصمیم انتخاب بین دستگاه تمام‌اتوماتیک یا نیمه‌اتوماتیک است. تفاوت اساسی بین این دو دسته محصول در این است که مدل‌های تمام‌اتوماتیک بی‌نقص هستند و همه کارها را به صورت خودکار با لمس تنها یک دکمه انجام می‌دهند. در مقابل، اسپرسوسازهای نیمه‌اتوماتیک نیاز به آسیاب دانه‌های رست شده دارند و در صورت علاقه‌مندی به افزودن شیر، گرم کردن آن باید به شکل دستی انجام شود.
دستگاه‌های تمام‌اتوماتیک برای کسانی که راحتی اولویتشان است، گزینه‌ای محبوب است، چراکه با این مدل‌ها می‌توان به روشی آسان و بدون دردسر اسپرسوی خانگی را آماده کرد. بنابراین زامبی‌هایی که بدون خوردن یک لیوان قهوه حتی نمی‌توانند به آسیاب کردن دانه‌ها هم فکر کنند، می‌توانند تنها با زدن یک دکمه در کمتر از یک دقیقه به زندگی برگردند.
با این‌حال با استفاده از مدل‌های تمام‌اتوماتیک، احتمالا شات‌های کمتری به شما برسد، اما از اسپرسوی غنی و کاملی برخوردار خواهید شد. این دستگاه‌ها سریع و آسان هستند، اما طبیعتا به کیفیت قهوه‌های کافی شاپ محلی مورد علاقه‌ی شما نمی‌رسد.
با استفاده از مدل‌های تمام‌اتوماتیک، احتمالا شات‌های کمتری به شما برسد، اما از اسپرسوی غنی‌ای برخوردار خواهید شد. ولی به طور کلی باید بدانید که مدل‌های نیمه‌اتوماتیک قهوه‌ای با مزه‌ی بهتر نسبت به اسپرسوسازهای تمام‌اتوماتیک فراهم می‌کنند.
دستگاه اسپرسوساز نیمه‌اتوماتیک در مقایسه با مدل‌های قبلی کمی به کار بیشتر نیاز دارند. در واقع برای تهیه‌ی اسپرسو با اسپرسوساز نیمه‌اتوماتیک، ابتدا باید قهوه را به صورت دستی آسیاب کنید و قبل از شروع چرخه‌ی دم کردن قهوه، باید پورتافیلتر دستگاه را در آن قرار دهید.
با استفاده از اسپرسوسازهای نیمه‌اتوماتیک می‌توانید 10 تا 20 شات اسپرسو به دست بیاورید و حتی اگر روی یک دستگاه نیمه‌اتوماتیک خوب سرمایه‌گذاری کنید، می‌توانید اسپرسویی با طعم بسیار بهتر نسبت به مدل‌های تمام اتوماتیک به دست آورید. همچنین اسپرسوساز نیمه‌اتوماتیک به شما اجازه می‌دهد که میزان قهوه و آب را به بوته‌ی آزمون و خطا ببرید تا بتوانید با ظرافت‌های ساخت قهوه‌ی اسپرسو آشنا شوید. این دستگاه‌ها برای کسانی که از فرآیند تهیه‌ی قهوه لذت می‌برند و می‌خواهند با کمی تلاش بیشتر، نوشیدنی خوش‌طعم‌تری داشته باشند، انتخابی بهتر است.
۲. غلاف‌دار یا بدون غلاف؛ آیا نسپرسو گزینه‌ای مناسب برای خرید است؟
دستگاه‌های نسپرسو در ژانر تمام‌اتوماتیک قرار می‌گیرند و سیستمی کپسول واحد هستند، به این معنی که قهوه را در درون قوطی و کپسول‌های کوچکی خواهید یافت که باید آن را در غلاف مخصوص دستگاه قرار دهید. با وجود این نوع کپسول‌ها تقریباً از دردسرهای تمیز کردن دستگاه راحت می‌شوید، همچنین می‌توانید خیلی سریع بین انواع قهوه و برندهای مختلف جابه‌جا شوید و هر نوع محصولی را امتحان کنید.
بزرگ‌ترین نقطه ضعف این دسته از کالاها قیمت آن است، چراکه برای ساخت یک شات قهوه باید دو برابر هزینه‌ی یک شات قهوه اسپرسو که از دانه‌های تازه تهیه شده است، هزینه کنید!
آیا کپسول‌های نسپرسو دوست‌دار محیط‌زیست هستند؟
علاوه بر هزینه‌های اضافی که در بخش قبلی به آن‌ها اشاره کردیم، بسیاری از کاربران نگران اثرات زیست‌محیطی این کپسول‌های کوچک هستند. اما جالب است بدانید که نسپرسو (شرکت نستله) برای این کپسول‌ها خدمات بازیافت رایگان ارائه می‌کند، با این حال، مشخص نیست که چه تعداد از کاربران در این برنامه بازیافت شرکت می‌کنند، همچنین با توجه به شرایط ایران، چنین امکانی در کشور ما فراهم نیست.
برخی از مردم اذعان دارند که خرید این محصولات کپسولی یک سیستم ضایعات غیرضروری است؛ علاوه بر این، بازیافت یک فرآیند 100 درصد کارآمد نیست، بنابراین بهتر است که در وهله‌ی اول اصلا زباله‌های قابل بازیافت تولید نکنید. خبر خوب این است که تلاش‌های نسپرسو در زمینه بسته‌بندی پایدار و تامین منابع زیست‌محیطی به طور مداوم در حال افزایش است.
بزرگ‌ترین نقطه ضعف دستگاه‌های نسپرسو قیمت آن است، چراکه برای ساخت یک شات قهوه باید دو برابر هزینه‌ی یک شات قهوه اسپرسو که از دانه‌های تازه تهیه شده است، هزینه کنید!
جایگزین سبزتر دستگاه نسپرسو یک دستگاه اسپرسوساز تمام‌اتوماتیک است که از دانه‌های تازه استفاده می‌کند. تنها کاری که باید انجام دهید این است که دانه‌ها را در این دستگاه قرار دهید تا به‌طور خودکار آن‌ها را آسیاب کند. این روش تقریباً به اندازه‌ی استفاده از دستگاه نسپرسو راحت است، فقط با کمی تمیز کردن اضافی (تمیز کردن ظرف تفاله‌ها) همراه است.
۳. قهوه با شیر دوست دارید؟
فرض کنید که اهل نوشیدن قهوه اسپرسو نیستید و علاقه‌مندید که قهوه‌ی خود را با استفاده از شیر کمی ملایم‌تر کنید. شیر گرم و فوم آن برای تهیه‌ی کورتادو، کاپوچینو یا لاته لازم است بنابراین خرید دستگاهی با قابلیت اضافه کردن شیر جزو مواردی است که باید به آن توجه کنید. به طور کلی، اسپرسوسازهایی با فوم‌سازهای خودکار و توکار ساده‌ترین کارکرد را دارند و وجود میله‌های بخار شیر در ساختار آن‌ها به ساخت لاته‌ای باکیفیت نسبت به سایر مدل‌ها (محصولاتی با فوم‌ساز مستقل) کمک می‌کند.
مشخصات اسپرسو ساز خانگی؛ ۵ فاکتور مهم برای خرید
دستگاه‌های نسپرسو به احتمال زیاد دارای بخش فوم‌ساز شیر نیستند، اگرچه استثنائاتی هم وجود دارد، البته شما می‌توانید برای مدل‌هایی که قابلیت تولید فوم شیر ندارند، یک فوم‌ساز مستقل بخرید. با این حال، این دستگاه‌های کوچک پس از هر بار استفاده نیاز به شست‌وشو و تمیز کردن دارند، اگرچه این کار سخت نیست، اما از راحتی مدل‌های غلاف‌ساز می‌کاهد و مسلما ارزش خرید آن‌ها را که برای راحتی بیشتر بود، زیر سوال می‌برد.
۴. سهولت در تمیز کردن اسپرسوساز را در نظر بگیرید!
تمیز کردن اسپرسوساز احتمالاً از آن بخش‌هایی است که اغلب افراد از آن فراری‌اند، در مورد سهولت در تمیز کردن دستگاه، شما باید نیازهای تمیزکاری به شکل روزانه و طولانی مدت را ارزیابی کنید! نیازهای روزانه‌ی اسپرسوساز شامل کارهایی مانند خالی کردن سینی‌های چکه و پاک کردن میله‌های بخار و فوم‌ساز و تخلیه تفاله‌دان (در اسپرسوساز تمام اتوماتیک) است.
پاک‌سازی‌هایی در دوره‌های طولانی‌مدت شامل رسوب‌زدایی از دستگاه است. رسوب‌زدایی بسته به میزان مصرف و سختی آب منطقه‌ی شما می‌تواند هر چند ماه یک‌بار انجام شود.
مدل‌های غلاف‌دار راحتی بیشتری در تمیزکاری دارند، اما افزودن یک فوم‌ساز شیر جداگانه و مستقل بر روی دستگاه، تمیز کردن آن را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. اگر به طور معمول از شیر در قهوه‌ی خود استفاده می‌کنید، توصیه می‌کنیم که اسپرسوسازی تمام‌اتوماتیک با فوم‌ساز شیر خریداری کنید، چراکه بهترین مدل در بین انواع گزینه‌ها از دیدگاه راحتی در تمیزکاری است.
مدل‌های غلاف‌دار راحتی بیشتری در تمیزکاری دارند، اما افزودن یک فوم‌ساز شیر جداگانه و مستقل بر روی دستگاه، تمیز کردن آن را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.
۵. آسیاب دانه‌های قهوه را فراموش نکنید
بسیاری از مدل‌هایی که در بازار وجود دارند اغلب دارای آسیاب داخلی هستند یا از کپسول‌هایی قهوه استفاده می‌کنند که نیاز به آسیاب را برطرف می‌کنند. اگر در نهایت دستگاه اسپرسوسازی را انتخاب کردید که دارای آسیاب نیست، برای تجربه‌ی قهوه‌ای تازه باید آسیابی مستقل تهیه کنید و دانه‌ها را به کمک آن آسیاب کنید.
اگر به دنبال خرید یک آسیاب جداگانه برای دستگاه اسپرسوساز خود هستید، قبل از خرید مطمئن شوید که مدل انتخابی برای دستگاه اسپرسوساز مناسب است. آسیاب‌های اسپرسو دارای طیف گسترده‌ای از اندازه‌های متنوع هستند. در همین راستا توصیه می‌کنیم که اگر اسپرسو ماشین دارید، از آسیاب‌های کوچک پرهیز کنید، چراکه به احتمال زیاد به این معنی است که میزان قهوه‌ای که می‌توانند تولید کنند، به اندازه‌ای کم است که ارزش تهیه‌ی یک شات اسپرسو را ندارد.
آشنایی با انواع دستگاه‌های اسپرسوساز
چندین روش مختلف برای ایجاد فشار بالا برای استخراج شات عالی اسپرسو وجود دارد. با این حال، این روش‌های مختلف ممکن است در عملکرد با یکدیگر متفاوت باشند و طبیعتا اسپرسویی با کیفیت‌های مختلف تولید کنند.
موکاپات (Stovetop Espresso Makers)
موکاپات‌ها دستگاه‌های فانتزی برای تهیه‌ی اسپرسو با استفاده از شعله‌ی گاز هستند که محفظه‌ی پایینی آن با آب پر می‌شود، هنگامی که این آب به جوش می‌آید، بخار از لایه‌ای از قهوه‌ی آسیاب شده در فیلتر دستگاه عبور می‌کند و به سمت بالا می‌رود؛ سپس از طریق یک لوله‌ی کوچک به محفظه بالایی هدایت می‌شود و قهوه‌ی شما آماده می‌شود.
در حالت کلی موکاپات‌ها نمی‌تواند فشاری مشابه با اسپرسوساز تولید کنند، بنابراین بسیاری از علاقه‌مندان این دستگاه را بیشتر یک قهوه‌ساز با قابلیت آماده‌سازی قهوه‌ای غنی می‌دانند تا یک اسپرسوساز! همچنین، به منظور دم کشیدن قهوه، آب باید به جوش بیاید که طبیعتا دمای آن بالاتر از دستگاه اسپرسوساز سنتی می‌رود.
دمای دم بالاتر به این معنی است که قهوه کمی پخته می‌شود و در نتیجه طعم سوخته پیدا می‌کند. جالب است بدانید که برخی از افراد این ته‌مایه‌ی سوختگی را دوست دارند اما برخی ترجیح می‌دهند که طعم اصلی قهوه را بچشند.
دستگاه اسپرسوساز دستی (Manual Espresso Makers)
اسپرسوسازهای دستی معمولاً نیاز دارند که آب را به طور جداگانه برای آن‌ها گرم و سپس به دستگاه اضافه کنید. به منظور اعمال فشار لازم برای تهیه‌ی قهوه‌ی اسپرسو نیاز است که از نیروی انسانی خود و یک اهرم در ساختار اسپرسوساز کمک بگیرید.
لازم به ذکر است که این مدل‌ها از گزینه‌های بزرگ تا کوچک و قابل حمل را شامل می‌شوند. البته از آنجایی که این شما هستید که فشار را اعمال می‌کنید، حفظ یک فشار ثابت در زمان استخراج قهوه می‌تواند برای افراد تازه‌کار دشوار باشد.
دستگاه اسپرسوساز نیمه‌اتوماتیک
دستگاه‌های اسپرسوساز نیمه‌اتوماتیک از پمپ ویژه‌ای برای ایجاد فشار مورد نیاز استفاده می‌کنند و بسیار سازگارتر و موثرتر از هر روش دیگری در تهیه‌ی قهوه عمل می‌کنند. در حالی که پمپ دستگاه به طور خودکار فشار لازم را ایجاد می‌کند، لازم است شما به صورت دستی قهوه را آسیاب کنید. در حالت کلی این مدل‌ها یکی از گزینه‌های کارا و در عین حال با رابط کاربری مناسب هستند.
دستگاه اسپرسوساز تمام‌اتوماتیک
ماشین‌های فوق اتوماتیک همه‌ی کارهای لازم را برای شما انجام می‌دهند، تنها کاری که شما انجام باید انجام دهید این است که دانه‌های قهوه را در قیف ویژه‌ی دستگاه قرار دهید، اسپرسوساز به طور خودکار تمام فرآیندهای آسیاب کردن، کمپرس کردن قهوه با تمپر و دم کردن را انجام می‌دهد.
مراقبت از پوست در هوای سرد!!
برخی از ماشین‌ها حتی فوم‌سازهای شیر توکار دارند و می‌توانند با فشار دادن یک دکمه کاپوچینو درست کنند. البته گزینه‌های تمام‌اتوماتیک در مقایسه با ماشین‌های نیمه‌اتوماتیک معمولاً طعمی کمتر اصیل دارند، اما بسیار راحت‌تر از سایرین هستند.
دستگاه اسپرسوساز کپسولی از نوع یک‌نفره
اسپرسوسازهای کپسولی نوعی محصول تمام‌اتوماتیک هستند که به جای آسیاب کردن دانه‌های قهوه، از دانه‌های آسیاب‌شده که در کپسول های آلومینیومی و بدون هوا قرار دارند، استفاده می‌کنند. این ماشین‌ها حتی نسبت به مدل‌های تمام‌اتوماتیک هم راحت‌تر هستند، چراکه نیاز به تمیز کردن کمتری دارند. البته باید در نظر داشته باشید که قیمت کپسول‌ها به طور قابل توجهی بیشتر از دانه‌های قهوه تازه برای شما در می‌آید. دستگاه‌های نسپرسو در این دسته از محصولات مدعیان اصلی بازار هستند.
قهوه با شیر مرطوب یا خشک؛ این موضوع در خرید اسپرسوساز اهمیت دارد!
کیفیت شیر به همان اندازه‌ی کیفیت اسپرسو برای کسانی که سعی در تهیه‌ی لاته‌ی باکیفیت دارند، بسیار مهم است. دو مکتب فکری در مورد تهیه شیر برای نوشیدنی‌هایی بر پایه‌ی اسپرسو وجود دارد که شامل اصلاحات «مرطوب» و «خشک» می‌شود. به این معنی که برخی لاته‌ی مرطوب و برخی لاته‌ی خشک را ترجیح می‌دهند.
در لاته‌هایی با شیر مرطوب معمولاً حباب‌های کوچکی (میکروفوم) در نوشیدنی وجود دارد و بیشتر حالتی خامه‌ای دارد، زیرا شیر جوشیده‌ی بیشتری در آن استفاده شده است. از طرفی یک نوشیدنی خشک از حباب‌های بزرگی تشکیل شده است و در نتیجه شیر بسیار کف‌آلود و فومی به نظر می‌رسد.
میله‌ی بخار
میله‌های بخار، توانمندترین نوع سیستم‌ها در تهیه‌ی شیر در دنیای نوشیدنی‌های بر پایه‌ی اسپرسو هستند. همچنین این میله‌ها تنها ابزاری به شمار می‌روند که می‌توانند میکروفوم لذیذ و خامه‌ای را ایجاد کنند. با استفاده از اسپرسوسازهایی که مجهز به میله‌ی بخار هستند می‌توانند فوم فوق‌العاده و بزرگی را برای یک لیوان کاپوچینوی خشک بسازند.
فوم‌ساز
دستگاه‌های فوم‌ساز مستقل عملکرد بسیار مناسبی دارند و در ساخت کف شیر به شکل کرکی عالی عمل می‌کنند. همچنین اکثر آن‌ها برای کسانی که فوم فوق‌العاده خشک را دوست ندارند عملکرد گرمایشی به منظور مرطوب کردن فوم دارند. البته در نظر داشته باشید که فوم‌سازهای مستقل قابلیت تولید میکروفوم خامه‌ای که بسیاری از افراد به دنبال آن هستند را ندارد!
فوم‌ساز اتوماتیک
برخی از دستگاه‌های اسپرسوساز در بازار همراه با فوم‌ساز اتوماتیک شیر عرضه شده‌اند. این دستگاه‌ها به طور خودکار مقدار مناسبی از شیر را برای نوشیدنی مورد نظر شما گرم و فومی‌شکل می‌کنند. تمیز کردن بخش فوم‌ساز سیستم به آسانی مدل‌های مستقل است و بیشتر آن‌ها دارای یک مخزن شیر هستند که می‌توان آن را از دستگاه اسپرسوساز جدا و در یخچال نگهداری کرد تا نیاز به تمیز کردن مخزن پس از هر بار استفاده رفع شود.
فوم‌سازهای اتوماتیک شیر راحت‌ترین راه برای آماده‌سازی نوشیدنی‌های شیری هستند، اما قابلیت ایجاد میکروفوم خامه‌ای ندارند، بنابراین برای افرادی که قهوه را با فومی که به سمت خشکی می‌رود، دوست دارند، بهترین گزینه‌ی خرید است.
آیا اسپرسوسازهای گران‌قیمت ارزش خرید بیشتری دارند؟
در دنیای فروش انواع قهوه‌ساز و اسپرسوساز انواع مختلفی از کالاها با قیمت‌های متنوع وجود دارد. در این میان برخی مدل‌ها بیشتر از گزینه‌های میان‌رده قیمت‌گذاری شده‌اند. در همین راستا یکی از سوالات مهم این است که آیا گزینه‌ای میان‌رده می‌تواند نیاز شما به یک لیوان قهوه‌ی باکیفیت را برطرف کند یا تنها خرید نمونه‌های گران قیمت می‌تواند چنین شرایطی را فراهم کند؟
سازوکار اعمال فشار دستگاه (Pressure Profiling)
یکی از مزیت‌های اصلی ماشین‌های فوق‌العاده گران اسپرسوساز سازوکار اعمال فشار آن‌ها است. چراکه در این مدل‌ها اساساً امکان افزایش کم (آهسته) تا بالا (فشار کامل) در فرآیند استخراج عصاره‌ی قهوه و به دنبال آن کاهش آهسته‌ی فشار پس از پایان کار را فراهم می‌کند. نتیجه‌ی چنین سازوکاری در اعمال فشار به پودر قهوه، استخراج یکنواخت‌تر عصاره‌ی آن است، چراکه در فرآیند دم کردن قهوه در مواردی همچون خطا در کمپرس کردن پودر آب به یک طرف کشیده و منجر به تولید اسپرسوی رقیق و ضعیف می‌شود.
فوم‌سازهای اتوماتیک شیر راحت‌ترین راه برای آماده‌سازی نوشیدنی‌های شیری هستند، اما قابلیت ایجاد میکروفوم خامه‌ای ندارند!
دیگ جوش دوگانه (Dual Boiler)
یکی دیگر از ویژگی دیگر از مشخصات مهم که ماشین‌های گران‌تر را نسبت به دیگر مدل‌ها متمایز می‌کند، سیستم دیگ دوگانه است. در حالت کلی دیگ دوتایی این امکان را به شما می‌دهد که قهوه اسپرسو و شیر را به طور همزمان بدون افت عملکرد آماده کنید.
در نظر داشته باشید که در سایر مدل‌ها با یک دیگ جوش، شیری که از دستگاه خارج می‌شود، حالت خامه‌ای دارد و بافت خود را از دست داده است. اما در مدل‌هایی با دیگ جوش دوگانه هنگام دم کردن شات قهوه، شیر هم جوشانده می‌شود و بلافاصله می‌توانید آن را به قهوه اضافه کنید تا کیفیت و طعم بهتری را تحویل بگیرید.